ТЭМПАРАЛЬНАСЦЬ І АФЕКТЫЎНАСЦЬ У АЎТАРЫТАРНАЙ АДУКАЦЫІ (кейс паказальнага ўрокаў беларускай сярэдняй школе)

Аннотация

У гэтым артыкуле разглядаюцца даўнія аўтарытарныя мадэлі ў сістэме агульнай сярэдняй адукацыі Беларусі. У цэнтры ўвагі — тое, як гэтыя мадэлі структурна падтрымліваюцца праз педагагічныя падыходы, метады камунікацыі і эмацыйныя рэжымы. Абапіраючыся на міждысцыплінарны даследчы праект, які праводзіўся ў перыяд з 2023 па 2024 год, даследаванне выкарыстоўвае крытычны фенаменалагічны падыход да аналізу праяў гвалту ў адукацыйным асяроддзі. У цэнтральнай тэзе даследуюцца вырашальныя, але часта ігнаруемыя ролі часовасці і афектыўнасці ў узнаўленні аўтарытарнай дынамікі. У прыватнасці, даследаванне праводзіць паглыбленае вывучэнне прыкладу ўрока ў сярэдняй школе, аналізуючы яго жорсткую структуру і зададзены тэмп. Аўтар сцвярджае, што гэты ўрок характарызуецца спецыфічнай структурнай сувяззю паміж часовасцю і афектыўнасцю, якая абмяжоўвае патэнцыял для сапраўднага, творчага, неіерархічнага супрацоўніцтва паміж выкладчыкамі і вучнямі. Вынікі паказваюць, што аўтарытарны падыход да адукацыі дасягаецца дзякуючы строгаму лінейнаму кіраванню часам і характарызуецца негатыўнай афектыўнай дыялектыкай. У даследаванні робіцца выснова, што пры аўтарытарным рэжыме ўзорны ўрок можа быць больш разбуральным і дэгуманізуючым, чым звычайны ўрок, з-за часова-афектыўнай з'явы празмернай мабілізацыі.